تعریف علوم پایه‌ی ریفرم

(reform= re+form) به معنی اصلاحات. شکل‌دهی دوباره!

دانشگاه شهید بهشتی پیشگام ریفرم

سابقه: دانشگاه شهید بهشتی پیشگام ریفرم بوده و از سال ۸۳ یه مدل جدید برای آموزش پزشکی آورد. یه سری از درسا حذف یا کمرنگ شدن و بجاش مابقی درسا به شکل Integrate یا ادغام شده به دانشجو آموزش داده شدن.

این مدل ریفرم در حال حاضر توی دانشگاه‌های شهید بهشتی، ساری و شاهرود اجرا میشه و  تلاشش بر اینه که درسای علوم پایه با دید بالینی بیشتری به دانشجو تدریس بشن و حتی امتحان علوم‌پایه‌شون متفاوت از مابقی دانشگاهاست، آموزش تئوری بیماری‌های داخلی از دوره‌ی فیزیوپاتولوژی حذف شد و به دوره‌ی استاجری منتقل شد و یه سری تغییرات دیگه! ریفرم شهید بهشتی زمان تحصیل رو کوتاه نکرده و فقط سعی کرده محتوای بهتری به دانشجوها ارائه بده. ضمن اینکه از دوره‌ی استاجری تا آخر تحصیل هم تقریبا مثل همون سیستم سنتی هستن.

ریفرم مابقی دانشگاه‌ها

از حدود سال ۸۸ به بعد مابقی دانشگاه‌ها به فکر افتادن که یه تکونی به آموزش پزشکی‌شون بدن و ریفرم بشن! مدلی که از دانشگاه‌های شیراز و ایران شروع شد و دانشگاه علوم پزشکی تهران هم از سال ۹۰ به عنوان طرح MD90‌ اونو پیاده کرد و تا قبل از سال ۹۶ خیلی از دانشگاه‌ها با همین روش می‌خوندن.

ریفرم جدید برخلاف ادهاعاش تقریبا هیچ تفاوت چشمگیری توی محتوای دروس نداشته و صرفا روش ارائه‌ی درسا رو از درسی به دستگاهی تغییر داد. یعنی بجای اینکه مثلاً آناتومی، بافت، جنین‌شناسی و فیزیولوژی رو جدا بخونن، اول تمام مباحث مربوط به دستگاه قلب و عروق توی این چندتا درس رو می‌خونن و امتحان میدن، بعد مباحث دستگاه اسکلتی و الی آخر! سیستم ریفرمی که توی این دانشگاه‌ها پیاده می‌شد تغییری روی امتحانای جامع مثل علوم پایه و پره‌انترنی نداشت. یعنی حتی دانشجوهایی که به شکل دستگاهی درس خوندن در نهایت باید به شکل درسی امتحان علوم پایه می‌دادن. بنابراین ریفرم شدن آموزش پزشکی اتفاق جدیدی نیست و اکثر دانشگاه‌ها قبلاً هم ریفرم بودن!

سیستم ریفرم از سال ۹۶

سال ۹۶ وزارت بهداشت یه کوریکولوم جدید آموزش پزشکی تصویب و ابلاغ کرد که باید همه‌ی دانشگاه‌ها از این به بعد با این روش جلو برن.

تفاوت سیستم ریفرم جدید با ریفرم قدیمی

یکی یکی بگیم و تفاوتا رو بررسی کنیم:

درسای عمومی: ۲۴ واحدن که اینجا لزومی نداره اسم ببریم. باید تا موقع امتحان علوم پایه حداقل ۸ واحد رو پاس کرده باشی.

درسای اختصاصی: به دو گروه پایه و تخصصی تقسیم شدن. همه‌ی درسای تخصصی توی دوره‌ی بعد از علوم پایه خونده میشن، اما درسای پایه ۳ حالت دارن:

۱- ۴۶.۵ واحدشون حتما باید توی دوره‌ی علوم پایه خونده شن که شامل ایناست:

آناتومی + بافت‌شناسی + جنین‌شناسی : ۱۵ واحد

فیزیولوژی: ۸ واحد

بیوشیمی: ۵ واحد

میکروب و انگل شناسی: ۷ واحد

درسای بهداشت (اصول خدمات سلامت و اصول اپیدمیولوژی): ۳.۵ واحد (جمعیت از اینجا حذف شد)

زبان انگلیسی: ۶ واحد

آداب پزشکی: ۲ واحد ( توی علوم پایه نمیاد)

۲- ۱۵ واحد شناور که می‌تونن توی دوره‌ی علوم‎‌پایه یا بعدش پاس بشن:

ژنتیک: ۲ واحد

تغذیه: ۲ واحد

فیزیک پزشکی: ۲ واحد

ایمونولوژی: ۲ واحد

روان‌شناسی: ۲ واحد

پاتولوژی عمومی (تئوری و عملی): ۴ واحد

اصول فارماکولوژی: ۱ واحد

۳- ۱۰ واحد پایه که علی‌رغم پایه بودنشون حتما باید بعد از دوره‌ی علوم پایه پاس بشن:

ایمونولوژی بالینی: ۱ واحد

دروس پزشکی اجتماعی (آمار، روش تحقیق، اپیدمیولوژی بالینی، جمعیت و تنظیم): ۶ واحد

مابقی فارماکولوژی: ۳ واحد

پیشنهاد من: معرفی دروس علوم پایه‌ی پزشکی و دندان‌پزشکی

خب تفاوتا چیه؟

۱- وزارت بهداشت جوری برنامه ریخته که بتونی آخر ترم ۴ امتحان علوم پایه بدی. البته ممکنه بعضی از دانشگاه‌ها توی سال اول امکان این کار رو نداشته باشن و بگن که ما همون آخر ترم ۵ می‌فرستیم امتحان بدن.

۲- در صورتی که دانشجویی نتونه آخر ترم ۴ علوم پایه رو پاس کنه این شرایط رو داره که ترم پنج واحدهای شناور و عمومی باقی‌مونده رو برداره و دیگه از درس عقب نیفته.

۳- حجم مباحث امتحان علوم پایه خیلی کمتر شده. ۶ تا درس به طول کامل و یه بخش مهمی از بهداشت هم حذف شده. توی امتحان علوم‌پایه‌ی الآن این درسا تقریبا ۲۵ درصد علوم پایه هستن و ۵۴تا سؤال داشتن.

۴- درس آداب پزشکی که جدیداً به کوریکولوم اضافه شده توی امتحان ازش سؤالی نمیاد. چون توی رفرنسای سال آینده اعلام نشده و ظاهراً حتی نمره‌ش توی معدل هم حساب نمیشه!

خب این قوانین کلی و ظاهر کار بوده اما…

پیشنهاد من: دانلود ویس: علوم پایه‌ی ریفرم چیه؟ ورودی‌های ۹۶ قراره چه‌جوری علوم‌پایه بدن؟

در نهایت قراره امتحان علوم‌پایه‌ی سال ۹۸ به چه شکلی باشه؟

تمام مواردی که از این به بعد میگیم از طرف وزارت خونه نیست. وزارت بهداشت هنوز هیچ جزئیاتی از برگزاری امتحان توی سال ۹۸ اعلام نکرده و مواردی که از الآن میگیم بر اساس نتیجه‌گیری خودمون از روندیه که داره اتفاق می‌افته!

۱- فرم کلی امتحان به شکل درسیه یا قراره عوض بشه؟ بسیار بعیده که فرم امتحان عوض بشه. چرا؟

الف) مدل ریفرم سال ۹۶ بسیار به مدل دانشگاه تهران و دانشگاه‌های ریفرم جدید شبیهه که درسا رو به شکل دستگاهی می‌خوندن و به شکل درسی امتحان علوم پایه می‌دادن. صرفا تفاوت‌شون توی شناور شدن یه سری درسای غیر دستگاهیه.

ب) تنها جایی که امتحان به شکل دستگاهیه امتحان علوم‌پایه‌ی ریفرم قدیمیه که توی دانشگاه شهید بهشتی اجرا میشه. قبلاً هم گفتیم اونا بعضی از واحداشون متفاوته و حتی همین الآن هم دانشجوهای جدیدشون با روش ریفرم سال ۹۶ درس نمی‌خونن. یعنی علوم‌پایه‌ی پنج ترمه با کوریکولوم خودشون! بنابراین اصلا منطقی نیست که فکر کنیم وزارت بهداشت با کوریکولوم ریفرم خودش به دانشجو آموزش میده و با کوریکولوم دانشگاه شهیدبهشتی امتحان می‌گیره!

ج) توی روش دستگاهی درسا با هم میکس نشدن که بخوان سؤال میکس طراحی کنن. مثلاً توی کورس قلب اینجوری نیست که یه نفر مخلوطی از فیزیولوژی و آناتومی رو درس بده! استاد آناتومی میاد و آناتومی قلب رو درس میده، استاد فیزیولوژی میاد واسه تدریس فیزیولوژی‌ش! آخر کورس هم استاد آناتومی سوالای خودش رو میده و استاد فیزیولوژی سؤالای خودش. طبیعتا وقتی این اساتید بخوان واسه امتحان علوم پایه سؤال طرح کنن، استاد آناتومی کل سؤالای آناتومی رو طرح می‌کنه و استاد فیزیولوژی کل سؤالای فیزیولوژی. تنها راه دستگاهی کردن امتحان اینه که یه نفر بشینه نظم و ترتیب سؤالا رو از بین ببره و آناتومی رو قاطی فیزیولوژی و بافت و جنین و… کنه. یعنی از نظر علمی چیزی ترکیب نمیشه. صرفاً از نظر اجرایی امتحان رو بی‌نظم می‌کنن.

بنابراین به نظر نمی‌رسه که دفترچه‌ی سؤالای امتحان علوم‌پایه‌ی سال ۹۸ تفاوت ساختاری خاصی با سال‌های قبل داشته باشه.

۲- تعداد سؤالای امتحان و هر درس توی علوم‌پایه‌ی سال ۹۸ چقدره؟

هنوز مشخص نیست. ممکنه وزارت بهداشت تصمیم بگیره که سؤالای درسای حذفی رو سرشکن کنه بین بقیه‌ی درسا و ممکنه که کلا حذف بشن و یه امتحان مثلاً ۱۵۰ سؤالی داشته باشیم.

۳- اونایی که ورودی بهمن ۹۵ هستن و سال ۹۸ می‌خوان بعد از ترم ۵ امتحان علوم پایه بدن تکلیفشون چیه؟

این هم از مواردیه که وزارت بهداشت تعیین تکلیف نکرده. این افراد آخرین نسلی هستن که با کوریکولوم قدیم درس خوندن و منطقیه اگه علوم پایه‌شون مثل قبلی‌ها ۱۶ درسی و به روال سابق باشه. یعنی ۲تا امتحان متفاوت برگزار بشه. البته ممکنه وزارت بهداشت بگه من میخوام یه امتحان واحد برگزار کنم و دروس شناور از امتحان این افراد هم حذف میشه که خوش بحالشون میشه. ولی روی قول‌های شفاهی احتمالی نمیشه حساب کرد. تا وقتی که وزارت بهداشت رسماً نگه که درسای شناور براشون حذفه، یعنی قانون براشون عوض نشده و باید همه‌ی درسا رو بخونن و امتحان بدن.

۴- ظاهرا بعضی از دانشگاه‌ها دانشجوها رو مجبور می‌کنن که واحدهای شناور رو پاس کنن و بعدش می‌تونن علوم پایه بدن. آیا این کار قانونیه؟

متن قانون در مورد دروس شناور میگه: می‌تواند در مرحله‌ی علوم پایه یا مقدمات بالینی ارائه شود. این دروس در آزمون جامع علوم پایه لحاظ نخواهد شد. به این ترتیب گذراندن این دروس برای شرکت در آزمون جامع علوم پایه الزامی نیست و از طرف دیگر، گذراندن این دروس نیز برخلاف دروسی مرحله‌ی مقدمات بالینی، مشروط به موفقیت در آزمون جامع علوم پایه نخواهد بود.

بنابراین دانشگاه می‌تونه این واحدا رو ارائه بده و شما رو مجبور کنه پاس کنید. ولی اگه نتونستی پاس کنی نمی‌تونه جلوی علوم پایه دادنت رو بگیره.

این تغییرات برای دندون‌پزشکی هم هست؟

نه! تمامی موارد مربوط به پزشکیه و کوریکولوم آموزشی دندان‌پزشکی هیچ تغییری نکرده. یعنی درسایی که دیگه برای پزشکیا توی علوم پایه نیست واسه دندون‌پزشکی هم‌چنان سرجاشه!

پیشنهاد نهایی چیه؟ اتفاق عجیبی قراره بیفته؟

فعلاً نمی‌خواد خودتو نگران تغییرات کنی و فکر کنی که قراره اتفاق عجیبی بیفته. اگه دنبال پاس کردن علوم پایه‌ای صبر کن تا فرجه‌ی تابستون که همه چی شفافه و همون فرجه هم واسه پاس کردن کافیه. اگه دنبال نمره‌ی بالا و استریتی و رتبه هستی ترم پیش‌رو سعی کن در کنار درسای ترم، درسای ماژور رو از منابع تشریحی (فیلم، سیب سرخ، خلاصه رفرنس،…) جمع‌بندی کنی. به هیچ وجه هم به سیب سبز دست نزن. بسته‌ی سیب سبز ۹۸ ویژه‌ی ریفرم از اردیبهشت ماه میاد و می‌تونی استفاده کنی.

پیشنهاد من: پیش فروش بسته‌ی آموزشی سیب سبز ۱۳۹۸

درباره دکتر صادق شفائی

پزشک، فارغ‌التحصیل دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، عیال‌وار، مادر سیب سبز، سیستول، ژلوفن، طبیبانه!

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *